Kiedy wymagane jest pozwolenie zintegrowane?
Pozwolenie zintegrowane jest wymagane przed rozpoczęciem eksploatacji instalacji, której rodzaj i skala działalności mogą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów środowiska albo środowiska jako całości. Decydujące znaczenie ma wykaz zawarty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. Nie wystarczy sama nazwa branży. Trzeba sprawdzić rodzaj instalacji, jej parametry oraz progi wydajności lub mocy. Pozwolenie zintegrowane obejmuje w jednej decyzji warunki, które w innych przypadkach wynikałyby z kilku pozwoleń sektorowych.
Kiedy wymagane jest pozwolenie zintegrowane?
Podstawę prawną stanowi ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w szczególności art. 201. Obowiązek dotyczy prowadzenia instalacji mogącej powodować znaczne zanieczyszczenie, z wyjątkiem instalacji lub ich części używanych wyłącznie do badań, rozwoju albo testowania nowych produktów lub procesów technologicznych.
Praktyczna weryfikacja polega na porównaniu planowanej lub eksploatowanej instalacji z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Przepisy wskazują konkretne rodzaje działalności oraz, w wielu przypadkach, minimalną skalę, na przykład moc nominalną, zdolność produkcyjną, masę przetwarzanych odpadów lub liczbę stanowisk hodowlanych.
Do głównych grup instalacji objętych regulacją należą:
- Energetyka i paliwa – między innymi instalacje spalania paliw, produkcji koksu oraz przetwarzania paliw.
- Produkcja i obróbka metali – w tym instalacje odlewnicze, hutnicze i do obróbki powierzchniowej metali.
- Przemysł mineralny – na przykład produkcja cementu, szkła, wapna, wyrobów ceramicznych i materiałów budowlanych.
- Przemysł chemiczny – instalacje wykorzystujące procesy chemiczne lub biologiczne do produkcji między innymi nawozów, tworzyw, barwników i środków ochrony roślin.
- Gospodarka odpadami – instalacje do odzysku, unieszkodliwiania, termicznego przekształcania, składowania lub innych form przetwarzania odpadów.
- Rolnictwo i hodowla – przede wszystkim instalacje intensywnego chowu drobiu lub świń, jeśli osiągają progi określone w rozporządzeniu.
- Inne rodzaje działalności – między innymi produkcja papieru, tektury, płyt drewnopochodnych, a także ubojnie i zakłady przetwórstwa mleka.
W rozumieniu Prawa ochrony środowiska instalacją jest stacjonarne urządzenie techniczne albo zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, położonych na terenie jednego zakładu i objętych tytułem prawnym tego samego podmiotu. Przy ocenie obowiązku trzeba więc analizować nie tylko pojedynczą maszynę, lecz także urządzenia powiązane technologicznie i ich łączną skalę.
Jak rozstrzygnąć, czy instalacja podlega obowiązkowi?
Sama działalność w branży chemicznej, metalowej, odpadowej czy rolniczej nie przesądza jeszcze o konieczności uzyskania decyzji. Znaczenie ma zestawienie parametrów instalacji z wartościami wskazanymi w rozporządzeniu. W razie rozbudowy należy sprawdzić, czy po zmianie nie zostaną przekroczone progi dla całej instalacji lub powiązanych technologicznie instalacji na terenie zakładu.
Jeżeli na terenie jednego zakładu znajduje się kilka instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego, co do zasady obejmuje się je jednym pozwoleniem. Na wniosek prowadzącego możliwe jest objęcie poszczególnych instalacji odrębnymi decyzjami. Pozwoleniem zintegrowanym można też objąć instalacje, które samodzielnie nie podlegają temu obowiązkowi, jeżeli znajdują się na terenie tego samego zakładu.
Pozwolenie zintegrowane czy pozwolenia sektorowe?
Nie wybiera się swobodnie między tymi rozwiązaniami. Jeżeli instalacja spełnia kryteria określone w przepisach, pozwolenie zintegrowane jest wymagane. Jeżeli nie spełnia tych kryteriów, prowadzący może potrzebować pozwoleń sektorowych, zależnie od sposobu korzystania ze środowiska.
| Kryterium | Pozwolenie zintegrowane | Pozwolenia sektorowe |
|---|---|---|
| Zakres | Jedna decyzja obejmująca kluczowe oddziaływania instalacji na środowisko | Odrębne decyzje dotyczące emisji, odpadów lub usług wodnych |
| Podstawa techniczna | Wymagania wynikające z BAT i konkluzji BAT, jeżeli mają zastosowanie | Wymagania właściwe dla danego rodzaju emisji lub działalności |
| Zarządzanie obowiązkami | Jeden główny dokument, choć jego przygotowanie jest bardziej złożone | Kilka decyzji, które trzeba analizować i aktualizować oddzielnie |
| Przykładowy zakres | Powietrze, odpady, pobór wód i ścieki, w zakresie określonym przepisami | Na przykład pozwolenie na emisję gazów i pyłów albo pozwolenie wodnoprawne |
Przewiń tabelę w bok →
Pozwolenie zintegrowane zastępuje, w zakresie objętym decyzją, między innymi pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, pozwolenie na wytwarzanie odpadów oraz pozwolenia wodnoprawne na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód albo do ziemi. Nie obejmuje jednak każdego możliwego sposobu korzystania ze środowiska. Przykładowo, odrębne pozwolenie wodnoprawne może być potrzebne przy wprowadzaniu określonych ścieków przemysłowych do kanalizacji należącej do innego podmiotu.
Znaczenie BAT
Instalacja wymagająca pozwolenia zintegrowanego powinna spełniać wymagania ochrony środowiska wynikające z BAT, czyli najlepszych dostępnych technik. Konkluzje BAT opisują techniki, poziomy emisji powiązane z tymi technikami, zasady monitoringu oraz poziomy zużycia. Organ uwzględnia je przy ustalaniu warunków pozwolenia i monitorowania emisji. W wyjątkowych przypadkach może dopuścić odstępstwo od granicznych wielkości emisyjnych, jeżeli osiągnięcie tych wartości powodowałoby nieproporcjonalnie wysokie koszty w stosunku do korzyści dla środowiska i spełnione są warunki ustawowe.
Co grozi za eksploatację bez pozwolenia?
Instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego nie wolno uruchomić ani prowadzić bez uzyskania decyzji. WIOŚ może wydać decyzję o wstrzymaniu użytkowania instalacji. Eksploatacja bez wymaganego pozwolenia może też prowadzić do odpowiedzialności karnej lub wykroczeniowej oraz naliczenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. Ryzyko obejmuje więc nie tylko koszt postępowania, ale także przerwę w działalności i utratę możliwości legalnej produkcji.
Co zrobić, gdy pozwolenie jest wymagane?
Weryfikację najlepiej zakończyć przed uruchomieniem instalacji. Krótka ścieżka postępowania wygląda następująco:
- Sprawdź rozporządzenie – przyporządkuj instalację do właściwej grupy i porównaj jej parametry z progami wskazanymi w załączniku.
- Ustal zakres instalacji – uwzględnij urządzenia powiązane technologicznie, instalacje na terenie tego samego zakładu oraz planowaną zdolność produkcyjną lub moc.
- Przeanalizuj BAT – sprawdź, czy dla danej działalności opublikowano konkluzje BAT i jakie wymagania techniczne oraz monitoring mogą wynikać z tych dokumentów.
- Skonsultuj właściwość organu – co do zasady będzie to starosta, ale w wielu przypadkach właściwy jest marszałek województwa, a dla instalacji na określonych terenach zamkniętych regionalny dyrektor ochrony środowiska.
- Przygotuj i złóż wniosek – dokumentację trzeba opracować przed rozpoczęciem eksploatacji, z opisem instalacji, technologii, emisji, odpadów, gospodarki wodnej, monitoringu i spełnienia wymagań BAT.
Wniosek powinien zawierać informacje pozwalające organowi ocenić oddziaływanie instalacji na środowisko jako całość. W zależności od przypadku potrzebne mogą być także raport początkowy, dokumentacja dotycząca awarii przemysłowych, operat przeciwpożarowy, streszczenie niespecjalistyczne oraz potwierdzenia wymaganych opłat. Przy wątpliwościach co do kwalifikacji instalacji warto zwrócić się do właściwego organu przed rozpoczęciem inwestycji lub modernizacji.
Najważniejsze jest sprawdzenie aktualnego brzmienia rozporządzenia z 27 sierpnia 2014 r. oraz parametrów konkretnej instalacji. Pozwolenie zintegrowane łączy wiele obowiązków środowiskowych w jednej decyzji, ale wymaga prowadzenia instalacji zgodnie z BAT i uzyskania decyzji przed jej uruchomieniem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy prawnej ani technicznej dokumentacji instalacji.
O autorze
Ellorien to poradnik o sprawach związanych z nieruchomościami. Wyjaśniamy, jak bezpiecznie kupić i sprzedać mieszkanie, dom lub działkę, jak przygotować umowę najmu i na co uważać jako wynajmujący i najemca. Pokazujemy, jak czytać księgi wieczyste, uzyskać wypis z rejestru gruntów i przejść przez formalności, także przy darowiźnie czy spadku. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
Wszystkie wpisy autora


