Po zakupie nieruchomości zgłoś jej nabycie do urzędu gminy lub miasta właściwego dla miejsca położenia lokalu, domu albo działki. Masz na to 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, zwykle od dnia podpisania aktu notarialnego. Służy do tego formularz IN-1. PCC przy zakupie na rynku wtórnym rozlicza natomiast notariusz, dlatego nie składasz samodzielnie formularza PCC-3.
Gdzie zgłosić nabycie nieruchomości?
Informację o nabyciu nieruchomości składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla miejsca, w którym znajduje się nieruchomość. Nie decyduje więc adres zamieszkania właściciela, lecz lokalizacja mieszkania, domu, działki lub lokalu użytkowego.
Obowiązek dotyczy między innymi właściciela, współwłaściciela oraz użytkownika wieczystego. Zgłoszenie jest potrzebne do ustalenia podatku od nieruchomości. Osoba fizyczna otrzymuje później decyzję z wysokością należnego podatku. Przy współwłasności każdy współwłaściciel powinien przekazać urzędowi dane wymagane przez lokalne przepisy i formularz.
Jak złożyć formularz IN-1?
Podstawowym dokumentem jest IN-1, czyli „Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych”. Formularz trzeba wypełnić zgodnie ze stanem faktycznym, wskazując między innymi rodzaj nieruchomości, jej powierzchnię oraz dane podatnika.
W zależności od sytuacji do IN-1 dołącza się odpowiednie załączniki:
- ZIN-1 – dane o przedmiotach opodatkowania podlegających opodatkowaniu.
- ZIN-2 – dane o przedmiotach opodatkowania zwolnionych z opodatkowania.
- ZIN-3 – dane pozostałych podatników, na przykład współwłaścicieli.
- Dokument potwierdzający nabycie, jeżeli wymaga go właściwy urząd, najczęściej kopię aktu notarialnego.
Formularz możesz złożyć jednym z dostępnych kanałów:
- Osobiście w kancelarii lub punkcie obsługi właściwego urzędu.
- Pocztą, najlepiej przesyłką rejestrowaną, aby zachować dowód nadania.
- Elektronicznie przez ePUAP lub inny wskazany przez urząd system, z użyciem profilu zaufanego albo kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Zwykły e-mail ani sam skan podpisanego dokumentu nie zastępują prawidłowego złożenia informacji. Przed wysłaniem sprawdź także, czy dana gmina udostępnia własny elektroniczny formularz i jakie załączniki przyjmuje.
Procedura po zakupie wygląda następująco:
- Podpisz akt notarialny lub inny dokument, który potwierdza nabycie prawa do nieruchomości.
- Ustal urząd gminy lub miasta właściwy dla położenia nieruchomości.
- Wypełnij formularz IN-1 oraz wymagane załączniki.
- Złóż dokumenty w terminie 14 dni i zachowaj potwierdzenie ich przekazania.
- Odbierz decyzję ustalającą podatek od nieruchomości i opłacaj go w terminach wskazanych przez urząd.
Terminy i dokumenty – szybkie zestawienie
| Instytucja | Termin | Dokument |
|---|---|---|
| Urząd gminy lub miasta | 14 dni od nabycia nieruchomości | IN-1 oraz, zależnie od sytuacji, ZIN-1, ZIN-2 i ZIN-3 |
| Urząd skarbowy przy PCC | Zwykle formalności wykonuje notariusz przy akcie | PCC pobrany przez notariusza i deklaracja PCC-3 składana przez płatnika |
| Sąd rejonowy, wydział ksiąg wieczystych | W związku z potrzebą wpisu prawa własności lub hipoteki | Wniosek KW-WPIS, jeżeli nie składa go notariusz |
| Zarządca lub wspólnota | Według zasad obowiązujących w budynku | Najczęściej akt notarialny, dane właściciela i protokół zdawczo-odbiorczy |
Czy trzeba samodzielnie zgłaszać PCC do urzędu skarbowego?
Przy zakupie nieruchomości na rynku wtórnym podatek od czynności cywilnoprawnych, czyli PCC, co do zasady pobiera notariusz. W przypadku umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego notariusz jest płatnikiem tego podatku. Oblicza należność, pobiera ją od nabywcy i składa deklarację PCC-3 w jego imieniu.
Oznacza to, że nabywca nie musi samodzielnie składać PCC-3 do urzędu skarbowego, jeżeli podatek został rozliczony przez notariusza. Nie należy jednak mylić tej czynności ze zgłoszeniem IN-1. Formularz IN-1 nadal składa się do gminy lub miasta, niezależnie od tego, czy nieruchomość pochodzi z rynku pierwotnego, czy wtórnego.
Przy zakupie lokalu bezpośrednio od dewelopera PCC zwykle nie występuje, ponieważ transakcja jest objęta podatkiem VAT. Sam brak PCC nie zwalnia jednak z przekazania informacji IN-1 do organu podatkowego gminy.
Odrębną kwestią może być ustanowienie hipoteki. Jeżeli zabezpieczenie kredytu nie zostało rozliczone przez notariusza w ramach aktu, sprawdź, czy powstał obowiązek złożenia deklaracji i zapłaty podatku od ustanowienia hipoteki.
Co grozi za brak zgłoszenia?
Przekroczenie terminu albo złożenie niewłaściwego formularza może skutkować wezwaniem do uzupełnienia dokumentów, odpowiedzialnością na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego oraz grzywną. Brak zgłoszenia może także opóźnić prawidłowe ustalenie podatku.
Jeżeli podatek nie zostanie zapłacony w terminie, powstaje zaległość podatkowa, od której mogą być naliczane odsetki. Po zauważeniu opóźnienia złóż dokument możliwie szybko i skontaktuj się z właściwym urzędem, aby ustalić dalsze czynności.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste – IN-1 składasz w gminie lub mieście w ciągu 14 dni, natomiast PCC przy akcie notarialnym na rynku wtórnym rozlicza za Ciebie notariusz. Są to dwa odrębne obowiązki, kierowane do różnych instytucji.
Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią indywidualnej porady prawnej ani podatkowej. W przypadku współwłasności, nietypowego sposobu nabycia lub niejasności dotyczących hipoteki sprawę warto skonsultować z właściwym urzędem albo specjalistą.
