Jak wypełnić PIT 39 przy sprzedaży nieruchomości?
Sprzedałeś prywatnie mieszkanie, dom, działkę albo udział w nieruchomości przed upływem 5 lat od końca roku nabycia? Złóż PIT-39 do 30 kwietnia roku następującego po sprzedaży. Podatek wynosi 19% dochodu, ale możesz skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jeśli przeznaczysz przychód na własne cele mieszkaniowe w ustawowym terminie.
Kto musi złożyć PIT-39?
PIT-39 dotyczy prywatnej sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych, między innymi mieszkania, domu, działki, udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu albo prawa użytkowania wieczystego.
Decydujące znaczenie ma 5-letni okres liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Przykładowo, mieszkanie kupione w 2020 roku można sprzedać bez rozliczania PIT-39 od 1 stycznia 2026 roku. Sprzedaż w 2025 roku wymaga jeszcze złożenia formularza.
PIT-39 składasz także wtedy, gdy:
- nie powstał dochód, ponieważ koszty były równe przychodowi albo go przewyższały,
- chcesz skorzystać z ulgi mieszkaniowej,
- podatek po zastosowaniu zwolnienia wynosi zero.
Formularza nie składa się przy sprzedaży po upływie pięciu lat. Nie stosuje się go również do sprzedaży prowadzonej w ramach działalności gospodarczej. Taki przychód rozlicza się w ramach właściwego zeznania firmowego, najczęściej PIT-36 albo PIT-36L.
Jakie dokumenty przygotować?
Przed rozpoczęciem pracy nad deklaracją zgromadź dokumenty potwierdzające datę nabycia, cenę transakcji i poniesione wydatki:
- akt notarialny nabycia oraz akt notarialny sprzedaży,
- dokumenty dotyczące spadku lub darowizny, jeśli nieruchomość została nabyta nieodpłatnie,
- faktury i rachunki za remont, modernizację lub rozbudowę,
- dowody zapłaty PCC, taksy notarialnej, opłat sądowych i prowizji,
- akty notarialne, faktury i potwierdzenia przelewów dotyczące własnych celów mieszkaniowych.
Dokumentów zwykle nie dołącza się do PIT-39. Trzeba je jednak zachować na wypadek pytań urzędu skarbowego.
Jak wypełnić PIT-39 krok po kroku?
- Wpisz rok podatkowy i urząd skarbowy – podaj rok, w którym nastąpiła sprzedaż, oraz urząd właściwy według miejsca zamieszkania na ostatni dzień tego roku.
- Wybierz cel złożenia formularza – zaznacz złożenie zeznania albo korektę, jeśli poprawiasz wcześniej przekazaną deklarację.
- Uzupełnij dane podatnika – wpisz PESEL albo NIP, imię, nazwisko, datę urodzenia i adres zamieszkania.
- W części dotyczącej przychodu wpisz kwotę sprzedaży – przychód ustala się na podstawie ceny z umowy, pomniejszonej o koszty odpłatnego zbycia poniesione przez sprzedającego, takie jak prowizja pośrednika czy opłaty związane ze sprzedażą.
- Wpisz koszty uzyskania przychodu – uwzględnij udokumentowaną cenę nabycia lub koszt wytworzenia, wydatki zwiększające wartość nieruchomości oraz związane z nabyciem opłaty.
- Oblicz dochód albo stratę – dochód to przychód pomniejszony o koszty. Jeżeli koszty są wyższe, wykazujesz stratę.
- W części dotyczącej zwolnienia wpisz wydatki mieszkaniowe – podaj kwotę przeznaczoną na własne cele mieszkaniowe, jeżeli korzystasz z ulgi.
- Oblicz podatek i sprawdź deklarację – podatek wynosi 19% dochodu, który nie został objęty zwolnieniem.
- Podpisz i wyślij formularz – możesz złożyć go elektronicznie albo papierowo. Przy wysyłce online zachowaj Urzędowe Poświadczenie Odbioru.
Przy nieruchomości kupionej lub wybudowanej koszty nabycia mogą podlegać waloryzacji wskaźnikiem wzrostu cen ogłaszanym przez Prezesa GUS. Nie dotyczy to nakładów ani kosztów rozliczanych przy darowiźnie.
| Kategoria kosztu | Czy można uwzględnić? | Uwagi |
|---|---|---|
| Cena nabycia | Tak | Musi wynikać z dokumentu zakupu, a w określonych przypadkach może podlegać waloryzacji. |
| PCC, taksa notarialna i opłaty sądowe przy zakupie | Tak | Potrzebne są dowody zapłaty. |
| Prowizja pośrednika przy sprzedaży | Tak | Pomniejsza przychód jako koszt odpłatnego zbycia. |
| Udokumentowany remont lub modernizacja | Tak | Wydatek powinien zwiększać wartość nieruchomości i być potwierdzony fakturą lub dokumentem opłaty administracyjnej. |
| Odsetki od kredytu | Co do zasady nie | Nie są kosztem nabycia nieruchomości w PIT-39. |
Przewiń tabelę w bok →
Małżonkowie nie składają wspólnego PIT-39. Jeśli nieruchomość należała do majątku wspólnego, każde z małżonków składa osobne zeznanie i co do zasady wykazuje połowę przychodu, kosztów oraz dochodu. Tak samo osobno rozlicza ulgę mieszkaniową.
Jak działa ulga mieszkaniowa?
Ulga mieszkaniowa pozwala zwolnić z podatku tę część dochodu, która odpowiada udziałowi wydatków na własne cele mieszkaniowe w przychodzie ze sprzedaży. Wydatki trzeba ponieść od dnia sprzedaży, nie później niż w ciągu trzech lat od końca roku, w którym doszło do zbycia.
Do takich celów mogą należeć między innymi:
- zakup mieszkania, domu, udziału w nieruchomości albo gruntu pod budowę domu,
- budowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub remont własnego lokalu albo domu,
- zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub prawa do domu jednorodzinnego,
- spłata kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami, jeżeli kredyt spełnia ustawowe warunki.
Wydatki muszą być udokumentowane i dotyczyć własnych potrzeb mieszkaniowych. Sama deklaracja zamiaru zakupu nie wystarcza. Przy zakupie nieruchomości trzeba także doprowadzić do nabycia własności w wymaganym terminie.
Przykład obliczenia zwolnienia
Załóżmy, że:
- przychód ze sprzedaży wynosi 500 000 zł,
- koszty uzyskania przychodu wynoszą 400 000 zł,
- dochód wynosi 100 000 zł,
- na własne cele mieszkaniowe wydano 300 000 zł.
Udział wydatków mieszkaniowych w przychodzie wynosi 300 000 zł ÷ 500 000 zł, czyli 60%. Dochód zwolniony to 100 000 zł × 60% = 60 000 zł. Do opodatkowania pozostaje 40 000 zł, a podatek wynosi 40 000 zł × 19% = 7 600 zł.
Jeżeli po złożeniu zeznania wydasz mniej, niż zadeklarowałeś, trzeba złożyć korektę PIT-39 i dopłacić podatek wraz z odsetkami. Przy sprzedaży w 2026 roku trzyletni termin upływa 31 grudnia 2029 roku.
Na co uważać?
Przed wysłaniem formularza sprawdź najczęstsze źródła błędów:
- liczenie pięciu lat od dnia zakupu zamiast od końca roku nabycia,
- pominięcie PIT-39, ponieważ podatek po uldze mieszkaniowej wynosi zero,
- wpisanie całej transakcji do jednego zeznania małżonków,
- uwzględnienie kosztów bez faktur, rachunków albo innych dowodów zapłaty,
- traktowanie całego wydatku mieszkaniowego jako zwolnionego dochodu zamiast zastosowania proporcji.
Formularz PIT-39 składa się do 30 kwietnia roku następującego po sprzedaży. Przed wysłaniem sprawdź aktualny wzór opublikowany przez Ministerstwo Finansów, ponieważ numeracja pól i układ formularza mogą się zmieniać.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej. Przy sprzedaży nieruchomości odziedziczonej, darowanej, objętej współwłasnością albo związanej z działalnością gospodarczą warto skonsultować rozliczenie z doradcą podatkowym.
O autorze
Ellorien to poradnik o sprawach związanych z nieruchomościami. Wyjaśniamy, jak bezpiecznie kupić i sprzedać mieszkanie, dom lub działkę, jak przygotować umowę najmu i na co uważać jako wynajmujący i najemca. Pokazujemy, jak czytać księgi wieczyste, uzyskać wypis z rejestru gruntów i przejść przez formalności, także przy darowiźnie czy spadku. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
Wszystkie wpisy autora


