Umowa przedwstępna u notariusza – jakie dokumenty przygotować?
Do umowy przedwstępnej u notariusza przygotuj dane osobowe wszystkich stron, dokument potwierdzający tytuł prawny sprzedającego oraz dokumenty opisujące nieruchomość. Ich zakres zależy od tego, czy przedmiotem sprzedaży jest lokal wyodrębniony, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, dom czy działka. Notariusz sprawdzi także księgę wieczystą i oceni, czy potrzebne są dodatkowe zaświadczenia.
Jakie dane są potrzebne od stron?
Każda osoba podpisująca umowę powinna przekazać notariuszowi dane pozwalające jednoznacznie ustalić jej tożsamość i sytuację prawną. Przygotuj:
- imię i nazwisko oraz imiona rodziców,
- numer PESEL, stan cywilny i adres zamieszkania,
- dowód osobisty albo paszport wraz z numerem, datą ważności i informacją o organie wydającym,
- informację o ustroju majątkowym małżeńskim, a w razie rozdzielności także dokument potwierdzający ten fakt.
Sprzedający powinien dostarczyć podstawę nabycia nieruchomości, czyli dokument, z którego wynika jego prawo do sprzedaży. Może nim być wcześniejszy akt notarialny, umowa darowizny, prawomocne orzeczenie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia.
Podaj również numer księgi wieczystej, jeśli została założona. Notariusz zweryfikuje jej treść, w tym właścicieli, hipoteki, służebności, roszczenia i wzmianki o nierozpoznanych wnioskach.
Dokumenty zależnie od rodzaju nieruchomości
Poniższe zestawienie pokazuje dokumenty typowe dla poszczególnych przedmiotów sprzedaży:
| Rodzaj nieruchomości | Dokumenty specyficzne |
|---|---|
| Lokal stanowiący odrębną nieruchomość | Podstawa nabycia, wypis z rejestru lokali oraz wypis z rejestru gruntów. Potrzebny jest także numer księgi wieczystej lokalu. |
| Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu | Podstawa nabycia oraz zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej wydane dla notariusza. Dokument powinien potwierdzać uprawnienie do lokalu i jego podstawowe dane. |
| Nieruchomość zabudowana domem lub innym budynkiem | Podstawa nabycia, wypis z rejestru gruntów oraz wypis z kartoteki budynków. Należy podać numer księgi wieczystej nieruchomości. |
| Nieruchomość niezabudowana, na przykład działka | Podstawa nabycia oraz wypis z rejestru gruntów. W zależności od transakcji mogą być potrzebne także dokumenty dotyczące przeznaczenia działki. |
Przewiń tabelę w bok →
Nie jest to zamknięty katalog. Przy działce notariusz może poprosić także o dokument dotyczący miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy. Znaczenie mogą mieć również położenie nieruchomości na obszarze rewitalizacji, charakter rolny lub leśny gruntu, prawo pierwokupu oraz istniejące obciążenia.
Co sprawdza notariusz?
Notariusz nie ogranicza się do wpisania danych przekazanych przez strony. Analizuje dokumenty i porównuje je z treścią księgi wieczystej. Sprawdza między innymi, czy sprzedający jest uprawniony do rozporządzania nieruchomością i czy nie ujawniono praw osób trzecich.
Jeżeli nieruchomość jest obciążona hipoteką, nie musi to automatycznie blokować transakcji. W umowie można określić, jaka część ceny zostanie przeznaczona na spłatę wierzyciela i jakie dokumenty potwierdzą zgodę na wykreślenie hipoteki. Takie ustalenia trzeba jednak omówić z kancelarią przed przygotowaniem aktu.
Przed wizytą ustalcie także cenę, termin zawarcia umowy przyrzeczonej, termin wydania nieruchomości oraz sposób zapłaty. Umowa przedwstępna powinna zawierać istotne postanowienia przyszłej umowy sprzedaży, zgodnie z art. 389 Kodeksu cywilnego.
Akt notarialny, zadatek i zaliczka
Umowa przedwstępna nie musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Przy nieruchomości forma ta daje jednak silniejszy skutek prawny. Jeżeli umowa przedwstępna spełnia wymagania dotyczące ważności umowy przyrzeczonej, strona uprawniona może na podstawie art. 390 § 2 Kodeksu cywilnego dochodzić przed sądem zawarcia umowy finalnej.
Przy zwykłej formie pisemnej co do zasady pozostaje roszczenie odszkodowawcze za szkodę wynikającą z oczekiwania na zawarcie umowy. Akt notarialny nie przenosi jeszcze własności, ale wzmacnia możliwość wyegzekwowania ustalonej transakcji.
Szczególną uwagę zwróć na nazwę wpłacanej kwoty. Zaliczka jest świadczeniem na poczet ceny. Jeśli umowa przyrzeczona nie zostanie zawarta, zwykle podlega zwrotowi w nominalnej wysokości. Po zawarciu sprzedaży zalicza się ją na poczet ceny.
Zadatek pełni funkcję gwarancyjną. Zgodnie z art. 394 Kodeksu cywilnego, gdy do niewykonania umowy dochodzi z winy jednej strony, druga może odstąpić od umowy i zadatek zatrzymać. Jeżeli zadatek został wpłacony przez stronę, która następnie dochodzi swoich praw z powodu niewykonania umowy przez kontrahenta, może żądać jego dwukrotności. W razie wykonania umowy zadatek zostaje zaliczony na cenę, a przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron podlega zwrotowi.
Nie traktuj zadatku i zaliczki jako synonimów. Przed podpisaniem aktu dopilnuj, aby umowa jednoznacznie wskazywała, która z tych instytucji dotyczy wpłacanej kwoty.
Jak przygotować wizytę u notariusza?
Najsprawniej przejdziesz przez przygotowanie aktu, gdy wykonasz kolejne czynności:
- Skontaktuj się z kancelarią i przekaż rodzaj nieruchomości, numer księgi wieczystej oraz planowane warunki transakcji.
- Prześlij skany podstawy nabycia i pozostałych dokumentów do wstępnej weryfikacji.
- Ustal z notariuszem, czy potrzebne są dodatkowe zaświadczenia, na przykład ze spółdzielni, urzędu gminy lub banku.
- Uzgodnij termin podpisania aktu i sposób zapłaty zadatku, zaliczki oraz pozostałej części ceny.
- Przyjdź z ważnymi dokumentami tożsamości i przeczytaj projekt aktu przed podpisaniem.
Koszt aktu zależy między innymi od wartości transakcji, liczby wypisów i dodatkowych czynności. Maksymalne stawki taksy notarialnej określają przepisy, ale ostateczne wynagrodzenie kancelaria ustala dla konkretnej sprawy. Zwyczajowo koszt ponosi kupujący, jednak strony mogą uzgodnić inny podział.
Najbezpieczniej skontaktować się z notariuszem jeszcze przed zebraniem dokumentów. Kancelaria potwierdzi, które wypisy i zaświadczenia są aktualne oraz czy w danej sytuacji potrzebne będą dodatkowe dokumenty. Dzięki temu można uniknąć odroczenia podpisania umowy z powodu brakującego dokumentu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Zakres dokumentów może zależeć od stanu prawnego konkretnej nieruchomości oraz sytuacji stron.
O autorze
Ellorien to poradnik o sprawach związanych z nieruchomościami. Wyjaśniamy, jak bezpiecznie kupić i sprzedać mieszkanie, dom lub działkę, jak przygotować umowę najmu i na co uważać jako wynajmujący i najemca. Pokazujemy, jak czytać księgi wieczyste, uzyskać wypis z rejestru gruntów i przejść przez formalności, także przy darowiźnie czy spadku. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
Wszystkie wpisy autora


